Logistyka kontraktowa – definicja, zakres i podstawowe założenia
Planowanie dostaw wymaga uwzględnienia nie tylko i wyłącznie odległości między punktami załadunku i rozładunku, niemniej jednak również wielu czynników wpływających na przebieg przewozu. Znaczenie mają ograniczenia ruchu drogowego, dostępność miejsc postojowych, godziny pracy odbiorców a także sposobność jednoczesnej obsługi kilku zleceń. W przypadku transportu wieloetapowego dochodzi konieczność ustalenia kolejności dostaw i dostosowania wielkości ładunku do dostępnej przestrzeni pojazdu.
Operator logistyczny może zajmować się przygotowaniem takich harmonogramów, koordynacją przewozów a także kontrolowaniem ich realizacji. W praktyce zmiana jednego punktu na trasie potrafi wpłynąć na terminy pozostałych dostaw. Dlatego podczas planowania bierze się pod uwagę również czas niezbędny na załadunek, rozładunek i ewentualne oczekiwanie na przyjęcie towaru. Sam czas przejazdu nie daje pełnego obrazu organizacji transportu.
Kolejnym zagadnieniem jest zarządzanie opakowaniami i materiałami wykorzystywanymi w obrocie towarowym. Palety, pojemniki wielokrotnego użytku i skrzynie transportowe muszą być stosownie ewidencjonowane, przemieszczane oraz rozliczane między uczestnikami dostaw. W przypadku braku sprawdzeniu może pojawić się problem z uwarunkowaniem, gdzie znajdują się poszczególne jednostki i kto odpowiada za ich zwrot. Usługi logistyczne mogą obejmować też sortowanie opakowań, sprawdzanie ich stanu technicznego oraz przygotowanie do ponownego użycia. Istotne jest rozróżnienie opakowań uszkodzonych od tych, które nadal mogą być używane zgodnie z przeznaczeniem. Znaczenie mają też wymiary i rodzaj nośników, ponieważ wpływają na sposób rozmieszczenia ładunku w pojeździe a także wykorzystanie powierzchni magazynowej. W niektórych branżach obowiązują dodatkowe wymagania dotyczące czystości opakowań, sposobu ich przechowywania lub identyfikacji.
W organizacji przepływu towarów coraz większą rolę odgrywa dostęp do aktualnych danych. Systemy magazynowe i transportowe pozwalają rejestrować przyjęcia, wydania, przesunięcia a także statusy poszczególnych przesyłek. Nie oznacza to natomiast, że samo wdrożenie oprogramowania rozwiązuje wszystkie problemy. Dane muszą być wprowadzane zgodnie z przyjętymi zasadami, a pracownicy powinni mieć świadomość tego, kiedy i w jaki sposób uaktualniać informacje. Niedociągnięcia mogą wynikać np z podwójnego zarejestrowania dostawy, pominięcia przesunięcia magazynowego albo niewłaściwego przypisania numeru partii. W modelu określanym jako logistyka zewnętrzna szczególnego znaczenia nabiera dostęp do informacji w gronie przedsiębiorstwem a podmiotem realizującym powierzone zadania. Obie strony muszą korzystać ze zgodnych danych dotyczących zamówień, zapasów i terminów. W przeciwnym wypadku może powstać sytuacja, w której każda ze stron dysponuje innym obrazem aktualnego stanu realizacji zamówienia. Niezbędne jest więc ustalenie zasad zamiany informacji, zakresu uprawnień a także sposobu korygowania wykrytych niezgodności.
Przy obsłudze rozbudowanych procesów magazynowych i dystrybucyjnych stosowana jest też logistyka kontraktowa. W tym modelu współpraca opiera się na przedtem określonym zakresie zadań, który może obejmować zarówno codzienną obsługę operacji, jak i planowanie zasobów czy prowadzenie dokumentacji. Istotnym elementem jest sposób określenia wielkości zapasów, częstotliwości dostaw a także zasad postępowania z produktami zalegającymi w magazynie. Towary o niskiej rotacji mogą przez długi okres czasu zajmować miejsca potrzebne do obsługi towarów sprzedawanych regularnie. Z kolei zbyt nieznaczny zapas może powodować trudności z realizacją zamówień w okresach zwiększonego popytu. Warunki kontraktu powinny zatem uwzględniać zasady testom zapasów i przekazywania informacji o zmianach w ich poziomie. Warto również określić sposób rozliczania dodatkowych operacji, takich jak przepakowywanie, zmiana oznaczeń czy przygotowanie specjalnych zestawów. Są to czynności, które mogą nie występować w normalnym harmonogramie, ale wpływają na obciążenie magazynu i czas realizacji pozostałych zadań.
Warto sprawdzić: transport morski towarów.